ezeli mağlup

                        

* Artık bugün kendimi Avrupalı, Batılı hissetmem gerekirdi; ama durum hiç de öyle değil. Epey ülke gördüğüm ve epey kitap okuduğum bir ömrün sonunda Rumen köylüsünün haklı olduğu sonucuna vardım. O hiçbir şeye inanmayan; insanın mahvolmuş olduğunu, yapacak bir şey kalmadığını düşünen ve kendini tarih tarafından ezilmiş hisseden köylünün... O kurbanlık ideolojisi, bugün benim de anlayışım oldu, tarih felsefem oldu. Gerçekten, bütün entellektüel birikimim hiçbir işe yaramadı!

* Bir kitabın hakikaten bir yara olması gerektiğine, okurun hayatını herhangi bir şekilde değiştirmesi gerektiğine inanıyorum. Benim kitap yazarkenki fikrim, birinin gözünü açmaktır, onu sopalamaktır. (...) Eğer kitaplarım soğuduğumda yazılmış olsalardı, tehlikeli olurdu bu. Ama ben soğuyunca bir şey yazamıyorum; durum ne olursa olsun, titreye titreye sakatlığının üzerine çıkan bir hasta gibiyim.

* Sıkıntı bir baş dönmesidir, ama sakin ve yeknesak bir baş dönmesidir; evrensel anlamsızlığın ortaya çıkışıdır; bu dünyada da öbür dünyada da bir şey yapılamayacağının, yapılmaması gerektiğinin, hayrete varan, ya da en üst basirete varan kesinliğidir; bize uyabilecek ya da bizi tatmin edebilecek hiçbir şey yoktur dünyada. 

* Zamanın bilincinde olmayanlar sıkılmaz; hayat ancak, geçen her anın bilincinde olunmazsa tahammül edilebilen bir şeydir; yoksa bizim için her şey berbat olur. Sıkıntı tecrübesi, azmış zamanın bilincidir.

* Aslında tek hakiki dünya, her şeyin mümkün olduğu, ama hiçbir şeyin fiiliyata geçmediği ilkel dünyadır.

* İnsanın trajedisi, bilgidir. Bir şeyin bilincine vardığım her sefer, onun duygusunun zayıfladığını daima fark etmişimdir. Bir kitaba verilmiş en güzel ad, bence “Bilinçli Olma Bedhbahtlığı”dır. Bunu yazan bir Alman, kitap iyi değil; ama adı, benim hayatımı özetleyen formül. Bütün yaşamım boyunca aşırı bilinçli olduğumu zannediyorum ve hayatımın trajedisini oluşturan da bu.

* Beni okuyan kimseler, beni bir nevi lüzum üzerine okuyorlar. Kabaca dile getirirsek, sorunları olan kimseler bunlar – aldığım mektuplardan görüyorum bunu. Bunlar depresyonlu, içi içini yiyen, saplantılı ve mutsuz kimseler. Ve onlar üsluba o kadar da dikkat etmezler. Benim dile getirdiğim şeylerde az ya da çok kendilerini buluyorlar.

* Sadece duygusal olan şeylerin gerçek olduğunu söyleyebilirim.

* Bazen Dostoyevski ve Shakespeare’den söz edilirken hangisinin en büyük olduğu sorulur, ama bunun hiçbir anlamı yoktur. Fakat Shakespeare’in ulaşmadığı sınırlara Dostoyevski’nin ulaşmış olduğu söylenebilir. Shakespeare çok daha şairdir, Dostoyevski ise öyle değildir. Ama Dostoyevski aklın sınırlarına kadar gitmiştir, en uç baş dönmesine kadar. Vecd içinde tanrısallığa bu sıçramayla çöküntüye kadar gitmiştir. Benim için en büyük yazardır; en derini ve her alanda, siyasette bile hemen hemen her şeyi anlamış olanıdır.

* Melankoli bir tür inceltilmiş can sıkıntısıdır, bu dünyaya ait olunmadığı duygusudur.

* Geceleyin başka bir insanızdır, tamamen kendimizizdir; aynen son zamanında ıstırap çeken ve köşeye sıkışmış Nietzche gibi. Nietzche, aslında her şeyin “çilelerimiz” tarafından kışkırtıldığının kanıtıdır.

* Kendimi Macbeth’le mukayese ediyorum, hiç kimseyi öldürmemiş olmama rağmen. Ama içsel olarak, onun yaşadığını yaşadım ve onun söylediklerini söyleyebilirdim. Megalomani nöbetlerimde onu intihalle suçluyorum.

* Bugün insan, artık söyleyecek hiçbir şeyi kalmamış bir yazar; çizecek hiçbir şeyi kalmamış olan ve hiçbir şeyi ilginç bulmayan bir ressam gibi geliyor bana. Ruhu henüz tükenmemiştir, ama kendisi, kuvvetlerini bütünüyle yitirmeye çok yakındır.

* Bütün kitaplarım başarısız intiharlardır.

E. M. Cioran

Ezeli Mağlup (Söyleşiler), Metis Yayınları, 2007

bir rüyadan hareketle

kandil gecesi edilen intihar kabul olunur mu?
vardım secdeye ve böyle sordum kendime
azdık, çok az.

böyle böyle sorular sorardık kendimize
başbaşa kaldığımızda o büyük hareketsizlikte
yani gecede, orada hayvan gibi olan şeyle, başbaşa
ürperen yerlerimize sürdüğümüz merhem
bizi kuvveden fiile taşırdı

erkek arı her çiçekten bal almaya yazgılıdır
kanını devşirir, dölünü ve her nevden ilmini
şu yaz denilen acıtıcı zaman adasından
samatya bir uzak zamandır

erkek arı her çiçekten kâm almaya yazgılıdır
eğildim, vardım secdeye, parmaklarım tütün
kokuyordu
kendimden nefret ettim
kandil gecelerine, belli belirsiz bir huzura ait
ne varsa geçtim.
kendimi bütünlediğim o uçta
bunlarla oyalanamazdım ya, bu sorguyu aşan
sorgularla muhattap
olmayı kendime görev edindim.

oh ne âlâ! hay bin kunduz! ah min’el aşk!
bildim.
bildim olunamayacağını borges
bildim direnilemeyeceğini şu gidişatına şu karaşın
dünyanın
bildim imsakiyeler neden hep ekmek kokar
ıscak ve ıscak
salomon hangi isme tekabül eder
süleyman mı?
erkek arı çıplak
ve daltonesk
bahktin sarmış kitabını
mustafa karnavalesk
bildim, aşk, arı, merhem
rücu, aslına.
bizi kuvveden fiile taşırdı aslında.

ufuk akbal, sağcılık şiirleri

ben ölümü

Ben ölümü daha fazla bilirim ölülerden,
Ben canlılar içinden en canlısıyım.

Ben insanım, ben orta yerindeyim evrenin,
Ardımda – sayısız tekhücreliler,
Önümde sayısız yıldızlar.
Ben arasında bunların uzandım dosdoğru-
İki kıyıyı bağlayan deniz,
İki uzayı birleştiren köprü

Ben Nestor, vakanüvisi mezozoik çağın,
İleriki zamanların ben Yeremya’sı.
Tutarak ellerimde saati ve takvimi,
Geleceğe sürüklendim, sürüklendiğinde Rusya’nın,
Ve geçmişi ilençliyorum, yoksul bir çar gibi.

Ben ölümü daha fazla bilirim ölülerden,
Ben canlılar içinden en canlısıyım.
Ve – Tanrım benim – kelebeğin biri,
Bir kız çocuğu gibi alay ediyor benimle,
Altın yaldızlı bir ipek parçası gibi.

Arseni Tarkovski

adamımız

kapanmayan yara

 

N.'ye, sana yani, nasıl istersen, öyle

bir kez başlayandı bir kez yorulmayan

bir kez çaba bir kez hüsran

bir kez kömür taşıdı yüzü karalandı

bir kez şarap içti kalbi buğulandı

bir kezinde eli kanadı

bir kezinde yırtıldı gömleği arkadan

derin bir iç çekişti bir kezinde

ama hiç ama hiç anlatılmayan

Şimdi kalmalı biraz uzaktan çok ters bir açıyla

Senin için soyduğum elmayı hırlatan kamaşma

Biterken bir de avuçlarımda köpek dişleri

Dalaşı her yanıma saçarak biraz öfke biraz adalet

Buluşturan bizi ne tesadüf ne şaşılası ürperti

Bu gözlerinde büyüyen bu kaşlarına dek

Bu sert rüzgarın basamakları bu gıcırdayarak

Birlikte değil mi birlikte elele birden

Kapaklanıp düşerek büyük uçurumlar

Bizi sanki unutmuş gibi dışarıda süren

Bu fırtına

   bu dışarda hırpalayan

   bu dışarda tutan

       bu kaderi

   bu peki

   bu belki

   bu söylenti,

   bu kirliliği

Bu gürüldeyerek yanan soba bu kar tipi

Bu müthiş soğukluk günleri bu şaşkın adama

Bir kez bu tereddüt bir kez bu eşsiz oyun

Etimize işleyen bu şüphe ürkünç bu büyük korku

Bu masayı tartışalım istersen yahut bu şiiri

Bu ellerimizi birbirine yapışık

                          bu apayrı gözlerimizi

Aramızda ışıldayan bir kıvılcım mı

                 cızırdayarak sönen bir ateş mi

Tartışalım nedir sözgelimi bizi ayıran

   bu mesafe

   bu zaman

   bölüp parçalayan

Bir ses mi getiren bizi buraya bir sesle gidelim mi

Nereye gidelim mi göller nereye dağlar nereye

Nerededir seni öptüğüm gece

          seni kocaman kaptığım

                         seni ısırdığım

                                 kırdığım

Bunu tartışmayalım hiç ama bu kalplerimizi

Bu bizi dağıtan bizi toplayan

Bu şiir diyelim şimdi

   bu hiç sevmediğimizi

   bu görmediğimizi

   bu duymadığımızı anlatan

Bu bizi açan bizi kapatan

Ama hiç kapanmayan bu yara

yumuşak

dokunuyorum tenine pembelikler bırakarak

zamanın tozu

sıyrılınca açığa çıkan idrakin parmak izleri

Kendime döndüm bu elma dedim bırak bu açı iyi

Lütfen ama lütfen bunu bu kareyi lütfen hiç bozma

Bu gidişin ürpertisi işte bu gelişin ritmi

Yan yana usta ve uykusuz biri sen biri yine sen

İsim sayarken doksan dokuz elma soyarken sonsuz

Hem murat bu hiç uzak değil sadece murat işte

Basit bir istek hırçın bir arzu

Ne dersen de değişmez gerçeğin sert

Gerçeğin nedense öğrendikçe içe işleyen özü

Başı omzuna yaslanmış kollarında huzursuz

Şaşırır bir de ondan bu kusursuz şaşkınlık kalır

Bu kalır kalmaz mı kalır bu şerhler mi şehirler mi

Bu şiirler mi sessizdir bu fısıltılar bu yürekli kamaşma

Her gün uyuduğum sen

Her gün bu kalpten bu hesapsız harcama

Gölgemde dur sürekli ve hiç korkma

gözlerinin alevi ısıtıyor odayı karanlık

dağılacak birden kendime dönüyorum kusur şimdi

sana büyük bir şey oluyorum büyük bir işaret

kalbine düşmüş derin bir gölge bir ışık

sana büyük bir umut sana işte karşılık

şimdi aşkla inatla

şimdi dimdik nedir duran aklımız

duran dışarda

birbirimize nicedir kapalı ağızlarımız

gerçi zaten halbuki

alnımızda o serin esinti birlikte sabahlara

birlikte sokaklara birlikte parklara

birlikte nedir birlikte alışveriş

birlikte çaylar birlikte ırmaklar

birlikte bunca müthiş soğuk

birlikte bunca müthiş dokunuş

bunca müthiş koynumda

sadece sen ve sen kalmak

birlikte müthiş yan yana

birlikte çıkaran bizi

birlikte tutan dışarda

Kapanan kapanmayan yara

birlikte bedenin ve sonsuz

murat güzel

solda sıfır

temiz hava diyordu doktorlar illa temiz hava
gülmüştüm bense ormancının verem olduğunu duyduğumda
devletin ona verdiği o yemyeşil üniformasıyla
bir kertenkele gibi gidip geliyordu koridorlarda.

ben de ordaydım göğsümde hırlayan o köpek de
ve biliyordum elbette
baba yarısıdır ölüm, götürür bizi parka
geri getirmez ama kalırız oracıkta.

İbrahim Tenekeci

mavi gök orda mı

Bakıyorsun kuşlar 

Hazır

Sokak lambaları yanık unutulmuş

Bir kadıköy vapuru hınca hınç insan

Çok geçmeyecek

Martılar beyhude turlar atacak

Kıyılar lağım konserve kutuları

Mısır koçanları 

Sevgi aranabilir yine 

Korkusuzca say koskoca kederlerini

Bir kuyu bulunabilir

Aklımdan çıkmıyorsun

Sen hala dizüstü

Bunca anıyı besleyerek

Sokaklarda avaz avaz konuşarak kendi kendinle

Mektupları öpebilirsin kırmızı dudaklarınla

Görür gibi olarak açıp baktığımı

Bense şöyle diyorum:

Buradan bir acı kanamış boyuna

Kuşlar hazır

Öncü havalanmak üzre

Şehri gelen bir mevsime bırakıyorlar

O vapur hala hınca hınç

Kim bilir her biri hangi dünyaya sağır

Çok geçmez aradan

Kadınlar kapı önlerinde

Ellerinde meşalelerle

Aydınlatırlar gelip geçen erkek suratları

Yorgun bir sarıyla ben de

Geçeceğim önlerinden

Aklımdan çıkmıyorsun dedim

Başka türlüsünü yorgunum anlatmaya

Telefonlar yan hücrede çalışıyor

Bense kurşunî bir dere

Ağaçlar hayvanlar bile kaygılı

Onu bir mersedesten indirdi kalçasına kadar açılarak

Yapayaşlı bir rum kadın

Herşeyde yanıp sönen bir kıyamet algısı

Haydi koşayım diyorum belki dağılır

Koşuyorum

Sancağımda kendi rüzgârımla ölgün kıpırtılar

Hayır daha sevgili daha sevimli değil

Ne başka bir gün ne başka bir zaman

Çok geçmeyecek aradan 

Şöyle diyeceğim:

Bulutlar açmadı

Mavi gök orda mı?

cahit ağabey

bu yağmur, necip fazıl

Bu yağmur, bu yağmur, bu kıldan ince,
Nefesten yumuşak, yağan bu yağmur.
Bu yağmur, bu yağmur, bir gün dinince,
Aynalar yüzümü tanımaz olur.

Bu yağmur, kanımı boğan bir iplik,
Tenimde acısız yatan bir bıçak.
Bu yağmur, yerde taş ve bende kemik,
Dayandıkça çisil çisil yağacak.

Bu yağmur, delilik vehminden üstün,
Karanlık, kovulmaz düşüncelerden.
Cinlerin beynimde yaptığı düğün,
Sulardan, seslerden ve gecelerden...

pablo neruda, güzde unutulmuş

                                            

Saat yedi buçuğuydu güzün 

Ve ben bekliyordum 

Kimi beklediğim önemli değil. 

Günler, saatler, dakikalar 

Bıktılar benle olmaktan

Çekip gittiler azar azar

Kaldım ortada, tek başıma

Kala kala kumla kaldım

Günlerin kumuyla, suyla

Bir haftanın artıklarıyla kaldım

Vurulmuş ve hüzünlü

Ne var, dediler bana Paris'in yaprakları

Kimi bekliyorsun?

Kaç kez burun kıvırdılar bana

Önce ışık, çekip giden

Sonra kediler, köpekler, jandarmalar

Kalakaldım tek başıma

Yalnız bir at gibi

Otların üstünde ne gece, ne gündüz

Sadece kışın tuzu

Öyle kimsesiz kaldım ki

Öyle bomboş

Yapraklar ağladılar bana

Sonra, tıpkı bir gözyaşı gibi

Düştüler son yapraklar

Ne önceleri, ne de sonra

Hiç böyle yalnız kalmamıştım

Bu kadar

Ve kimi beklerken olmuştu

Hiç mi hiç hatırlamam.

Saçma ama bu böyle

Bir çırpıda oldu bunlar

Apansız bir yalnızlık

Belirip yolda kaybolan

Ve ansızın kendi gölgesi gibi

Sonsuz bayrağına doğru koşan.

Çekip gittim, durmadım

Bu çılgın sokağın kıyısından

Usul usul, basarak ayak uçlarıma

Sanki geceden kaçıyor gibiydim

Ya da karanlık, kükreyen taşlardan

Bu anlattıklarım hiçbir şey değil

Ama başıma geldi bütün bunlar

Birini beklerken, bilmediğim

Bir zamanlar.

 

öyle güzel gülme yeter

kurtalan treni’ne gazel

kurtalan treni’nde unutulan bir kız çocuğu
yıllardan kimbilir dokuz yüz kırk üç müdür
sürdürür ömrü boyunca başladığı yolculuğu

kurtalan treni’ni sanki rüyasında görmüştür
kederli bir yağmur içinde bütün camları buğulu
yolcuları bakışarak bir vehameti bölüşür

gece rampalarında yalnız bir devin soluğu
uyku bastırmıştır cıgaralar söndürülmüştür
sessiz bir öfkeyle büyür dışarda simsiyah doğu

içkiye dalmış bir subay yok bir kadınla öpüşür
karısı süheylâ mı hâlâ okşayıp durduğu
çünkü beykoz’da bırakmış siirt’te hayat müşküldür

vagon penceresinden ayın gözlerinde doğduğu
o kız çocuğu sabaha karşı gizlice üşümüştür
dudakları masmavi dağ istasyonlarının soğuğu

ıslak bir gazetede tobruk nihayet düşmüştür
haydarpaşa’dan beri her yolcunun okuduğu
niğde’de elma sarılmıştır üstüne çay dökülmüştür

nedir tren düdüklerinin çığlık çığlığa sorduğu
bir şehri terk ederken susmak bu kadar güç müdür
kadere dönüştüren nedir sıradan bir yolculuğu

yıllardan attilâ ilhan dokuz yüz kırk üç müdür
hani kurtalan treni’nde o kızın unutulduğu
yoksa bütün unutulanlar zaten ölmüş müdür

Attila İlhan

aşk

Şimdi sen kalkıp gidiyorsun. Git
Gözlerin durur mu onlar da gidiyorlar. Gitsinler.
Oysa ben senin gözlerinsiz edemem bilirsin
Oysa Allah bilir bugün iyi uyanmıştık
Sevgideydi ilk açılışı gözlerimizin sırf onaydı
Bir kuş konmuş parmaklarıma uzun uzun ötmüştü
Bir sevişmek gelmiş bir daha gitmemişti
Yoktu dünlerde evelsi günlerdeki yoksulluğumuz
Sanki hiç olmamıştı

Oysa kalbim işte şuracıkta çarpıyordu
Şurda senin gözlerindeki bakımsız mavi, güzel laflı
İstanbullar
Şurda da etin çoğalıyordu dokundukça lafların
dünyaların
Öyle düzeltici öyle yerine getiriciydi sevmek
Ki Karaköy köprüsüne yağmur yağarken
Bıraksalar gökyüzü kendini ikiye bölecekti
Çünkü iki kişiydik

Oysa bir bardak su yetiyordu saçlarını ıslatmaya
Bir dilim ekmeğin bir iki zeytinin başınaydı doymamız
Seni bir kere öpsem ikinin hatırı kalıyordu
İki kere öpeyim desem üçün boynu bükük
Yüzünün bitip vücudunun başladığı yerde
Memelerin vardı memelerin kahramandı sonra
Sonrası iyilik güzellik.

cemal süreya

mihriban

Sarı saçlarına deli gönlümü 
Bağlamışlar, çözülmüyor Mihriban. 
Ayrılıktan zor belleme ölümü 
Görmeyince sezilmiyor Mihriban. 

Yâr deyince, kalem elden düşüyor 
Gözlerim görmüyor, aklım şaşıyor 
Lâmbada titreyen alev üşüyor 
Aşk, kâğıda yazılmıyor Mihriban. 

Önce naz, sonra söz ve sonra hile... 
Sevilen, seveni düşürür dile 
Seneler, asırlar değişse bile 
Eski töre bozulmuyor Mihriban. 

Tabiplerde ilâç yoktur yarama 
Aşk deyince ötesini arama 
Her nesnenin bir bitimi var ama 
Aşka hudut çizilmiyor Mihriban. 

Boşa bağlanmamış bülbül, gülüne 
Kar koysan köz olur aşkın külüne... 
Şaştım kara bahtın tahammülüne 
Taşa çalsam ezilmiyor Mihriban. 

Tarife sığmıyor aşkın anlamı 
Ancak çeken bilir bu derdi, gamı 
Bir kördüğüm baştan sona tamamı... 
Çözemedim... Çözülmüyor Mihriban. 


abdürrahim karakoç

ölüm gelecek ve senin gözlerinle bakacak, cesare pavese

ölüm gelecek ve senin gözlerinle bakacak

sabahtan akşama dek, uykusuz,

sağır, eski bir pişmanlık

ya da anlamsız bir ayıp gibi

ardını bırakmayan bu ölüm.

bir boş söz, bir kesik çığlık,

bir sessizlik olacak gözlerin:

böyle görünür her sabah

yalnız senin üzerinde 

kıvrımlar yansıtırken aynada.

Hangi gün, ey sevgili umut,

bizler de öğreneceğiz senin

yaşam olduğunu, hiçlik olduğunu.

herkese bir bakışı var ölümün.

ölüm gelecek ve senin gözlerinle bakacak.

bir ayıba son verir gibi olacak,

belirmesini görür gibi

aynada ölü bir yüzün,

dinler gibi dudakları kapalı bir ağzı.

o derin burgaca ineceğiz sessizce.

Çeviri: Cevat Çapan

su başında / fazıl hüsnü dağlarca

Dile geliyordu siyah parıltısından,
Üstümüzdeki kürkün tüyü.
Rüzgârlarla, kokularla, karanlıklarla,
Vaktin gökler boyunca büyüdüğü.

Ortalık gölgelerle uzanıyordu,
Dağın kurtluğundan, havanın kuşluğundan.
Sızıyordu süt gibi beyazlık,
Etrafın, analar dizinde, doymuşluğundan.

Büyük ağaçlar açıklığında, garip,
Bir şey iniyordu vücuda.
Bütün hayvanlar ve bütün insanlar,
Birleşiyorduk suda.