Dilimizin zengin olmadığını söylerler. Ben o kanıda değilim. Bizim dilimiz çok zengindir. Belki dilimizdeki kelime sayısı azdır. Ama bundan ne çıkar... Siz kelimelerin azlığına çokluğuna bakmayın. Bir kelime kaç anlama geliyor, ona bakın. Bizim kelimelerimiz, sözlerimiz, «istediğin yana çek uzat» denildiği gibi, lastikli olduktan başka, ayrıca da pek çok anlamlara gelir. Bitek kelimemizin, kırk, elli, yüz anlamı vardır. İstersek koca bir gün içinde, on, onbeş, bilemedin elli kelimeyle konuşabilir, karşımızdakilere de her istediğimizi anlatabiliriz. Şu «Zamazingo,, kelimesini ele alalım. Kelimenin kökü, Yunanca mı, Latince mi, Frenkçe mi, Türkçe mi, bilmem ... Ama çok zengin anlamlı bir kelimedir. Bir kişi «zamazingo»yu öğrendikten sonra, başka hiçbi şey de öğrenmemiş olsa, her konuda yetkiyle, bilgiyle konuşabilir.
Teknik bir aletin adını bilmiyorsunuz. Ne çıkar. . . Zamazingo der demez, sizin ne demek istediğinizi herkes anlar. Falan kanunun filan maddesi, bir hukuk deyimi, bir politikacı büyüğün adı, ne olursa olsun, bunları bilmediğiniz zaman, hemen «Zamazingo» diyeceksiniz.
Dolmuş, zınk diye yol ortasında durdu. Şoför, söverek arabadan indi. Motoru kurcaladı, çalıştıramadı, yoldan geçen bir arabayı çevirdi. Şoförüne,
- Şu zamazingonu versene! dedi. Öbür şoför, bizim şoföre zamazingoyu verdi. Bizimki, bir iki uğraştı, motor çalıştı. Sonra zamazingoyu geri verdi.
Bir tanıdığın evindeydim. Buzdolabı bozulmuş. Gelen tamirciye,
- Zamazingosu bozuldu ... der demez, adam bozukluğun yerini hemen anladı.
Geçenlerde bir arkadaşımı yabancı bir kadınla görmüştüm. Yavaşça,
- Kim bu kadın? dedim.
- Bizim zamazingo . . . dedi.
- Nereye gidiyorsun?
-Doktora götürüyorum, zamazingosu için ...
Kadında bozulan zamazingonun, mide mi, bağırsak mı, dalak mı olduğunu artık sen bileceksin.
Misafirliğe gitmiştik. Ev sahibi oğluna,
- Sustur şu zamazingoyu... dedi.
Zamazingonun bu evde ne demeye geldiğini anlamak için dikkatle baktım. Radyoda, radyo gazetesi vardı. Çocuk gitti, radyonun düğmesini çevirdi.
Masada oturuyorduk. Elinde bir şişe Kulüp rakısı tutan, öbür arkadaşa,
- Versene şu zamazingoyu! dedi. Arkadaş, tirbuşonu uzattı.
İngiliz anahtarının, hovardalık edilen kadının, yeri bilinmeyen hastalığın, tirbuşonun, radyo gazetesinin adı zamazingodur. Hepsi bu kadar mı?
Biyerde topluca oturuyorduk. Hepsi de aydın kişilerdi. Herkes, memleketin nasıl kalkınacağını kendine göre açıklıyordu. Biri,
- Önce şu zamazingo işi düzeltilmeli... dedi.
Zamazingonun ne anlama geldiğini benden başka herkes anlamıştı. Yavaşça,
- Zamazingo işi nedir? diye birinin kulağına eğilip sordum.
- İsbat hakkı, .. dedi.
Öbürüne sordum,
-Üniversite muhtariyeti... dedi.
Üçüncüsü,
- Döviz işi... dedi.
Bir tanesi de,
-Hakim teminatı. .. dedi.
Söylenişi babafingo'ya benzeyen bu zamazin go gerçekten çok önemli bişeydir. Ne yapıp, ne edip, yetkililer şu zamazingoyu ele almalı, bir yola koymalıdırlar. Ama zamazingo nedir? Deyin ki hürriyet, deyin ki demokrasi, deyin ki anayasa, deyin ki İngiliz anahtarı, deyin ki tirbuşon ... Her ne ise, şu zamazingo düzeltilmeli. İlle de zamazingo, ille de zamazingo ...
3 Eylül 1957
Az Gittik Uz Gittik
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder